Wees zo’n buurvrouw die vraagt, écht vraagt of ‘alles oké’ is

Een vrouw (Mariana Aparicio) zou een nachtje bij haar zwangere zus (Esther Scheldwacht) en zwager (Chiem Vreeken) komen logeren, maar ze is er inmiddels al een paar weken. Met haar sprankelende persoonlijkheid – heerlijk plompverloren plaatst Aparicio haar schalks-spottende zinnen – weet ze het nog even te verbloemen, voordat hoe dan ook blijkt hoe ernstig deze vrouw, na een traumatisch voorval in haar jeugd, in het leven is vastgelopen. Ze klampt zich aan haar verwanten vast alsof ze zonder hen kopje onder zou gaan.

In het decor van Koen Steger: een opengewerkt metrostel, badend in onnatuurlijk koudblauw, rood of broeierig oranje licht, voelt alles onecht. Kil, onpersoonlijk. Ramen kunnen er niet open. Op deze harde plastic stoeltjes is het onbeholpen rusten.

Lees ook

‘Een verkrachting kan ook een misverstand zijn’: auteur Annet Bremen over de grijze gebieden rond seksueel geweld

Kunstgrepen

Dat een toneelstuk over een ontheemd, gestrand personage niet al te veel dramatische stuwkracht bevat, zal niet verbazen. Nachtschade is hier en daar dan ook een wat stroperige zit. Op momenten waarop toneelschrijver Annet Bremen daar met plottechnische kunstgrepen verandering in brengt, door de vrouw emotioneel te laten breken bijvoorbeeld, of door een buurvrouw, als een engel, als redding te laten fungeren, doet dat wat onwaarschijnlijk aan.

Scènefoto van Nachtschade.

Foto Andreas Terlaak

Want, hoe tragisch ook: deze vrouw is in haar rouw versteend geraakt, huilen doet zo iemand niet. En nee, ze zal dat kille metrostel dat haar wereld geworden is niet werkelijk verlaten. Dat we dit in deze regie van Belle van Heerikhuizen wel allemaal voor onze ogen zien gebeuren, mag misschien als een aansporing geïnterpreteerd worden: wees zo’n buurvrouw die onaangekondigd voor de deur staat en vraagt, écht vraagt of ‘alles oké’ is; dwars tegen de mores van een individualistische, op winstbejag, kracht en zelfredzaamheid aansturende maatschappij in. Wees degene die de ramen open komt zetten bij hen die door hun isolement verstikt dreigen te worden.

Het is niet aan de kwetsbare mens om zich te harden, is de gedachte waarmee deze sombere maar fascinerende, poëtische voorstelling je na een kleine twee uur naar huis toe stuurt. Integendeel: kwetsbaarheid is wat het leven de moeite waard maakt. Liever spannen we ons samen in om onze leefwereld een tandje te verzachten.