Schaakgrootmeester en ‘the best of the rest‘ Jan Timman (74) overleden

Schaakgrootmeester Jan Timman is op 74-jarige leeftijd overleden. Dat heeft de Koninklijke Nederlandse Schaakbond woensdag bevestigd. Timman was een van de beste schakers die Nederland ooit gekend heeft.

Toen Timman 22 jaar oud was, verwierf hij de titel grootmeester. In 1982 bereikte hij de tweede plek op de wereldranglijst, maar hij werd nooit de beste van de wereld.

Tijdens het hoogtepunt van zijn schaakcarrière stond Timman bekend als ‘the best of the rest’, na de Russen Anatoli Karpov en Garry Kasparov. In 1993 verloor hij de wereldtitelstrijd tegen Karpov. Geen Nederlandse schaker kwam zo dichtbij de wereldtitel, sinds Max Euwe deze in 1935 behaalde.

Timman werd in 1951 geboren in Amsterdam, als kind van twee wiskundigen. Hij groeide op in Delft, waar zijn vader hoogleraar was aan de Technische Universiteit. In de achtertuin werd er geschaakt met andere hoogleraren.

Zijn vader spoorde hem aan om ook wiskunde te studeren, maar het werd toch een leven als beroepsschaker. „Ik wilde niet in de schoolbanken zitten. Ik wilde niet op een bepaalde tijd opstaan”, zei Timman daar in 2023 over in een interview met NRC.

‘Hippieleven’

In zijn jongere jaren, aan het begin van zijn schaakcarrière, leefde Timman naar eigen zeggen een „hippieleven, maar dan met een invulling”. In een Volkswagen-busje reisde hij de wereld over, ging hij schaaktoernooien af en verkende hij het nachtleven.

Nu zou hij schaken niet meer als vak kiezen, zei Timman in 2023. „Ze zitten een hele dag achter een computer. Niet een beetje rondreizen en een leuk leven leiden zoals ik vroeger.” Online schaken deed Timman liever niet. „Ik hou niet van het versnelde tempo. Het niveau is ook vrij laag. Bovendien zijn er weinig prijzen te winnen.”

Lees ook

Jan Timman: ‘Ik zou schaken nu niet als vak kiezen’

In zijn laatste schaakjaren speelde Timman voor SV Wageningen. In 2024 maakte hij nog een verrassende terugkeer op het NK. Maar afgelopen november maakte Timman dan toch bekend geruisloos te zijn gestopt met het schaken. Het fysieke spel was hem te zwaar geworden. Zijn laatste partij speelde hij in mei 2025 tegen Jip Damen van Schaakvereniging Voorschoten.

In een interview met het AD zei Timman: „Ik heb nog steeds veel plezier in het spel, maar niet om het zelf te spelen.”