Een gloednieuwe villa zonder aansluiting op het stroomnet. Wachttijd: drie jaar

De Zandlaan in Hillegom is een smalle straat langs velden, met her en der wat bebouwing. Auto’s kunnen elkaar niet eenvoudig passeren. De straat ligt precies op de grens tussen de provincies Noord- en Zuid-Holland, direct ernaast begint de bebouwde kom van Bennebroek. In het afgelopen jaar zijn op een voormalig landbouwperceel vier villa’s gebouwd. Twee ervan zijn inmiddels bewoond. Maar een aansluiting op het stroomnet hebben de huizen nog niet, en dat gaat ook nog wel even duren.

Vrijdag deed de rechter uitspraak in een kort geding dat een van de bewoners aanspande tegen regionale netbeheerder Liander om zijn nieuwe huis op korte termijn aangesloten te krijgen. Liander zegt dat niet te kunnen doen, het nabijgelegen hoofdnet moet hiervoor eerst worden uitgebreid en dat staat pas in het derde kwartaal van 2027 op hun planning.

De rechter geeft Liander gelijk. Er is nu eenmaal sprake van krapte op het elektriciteitsnet. Van de netbeheerder kan niet gevraagd worden de planning voor onder meer de bouw van een nieuw stroomhuisje of verdeelstation te wijzigen om het huis van de bewoner sneller te kunnen aansluiten.

Geen ruimte voor nieuwe aansluitingen

De bewoner (43) en zijn vrouw en twee zoons (van 12 en 7 jaar) ondervinden aan den lijve waar netbeheerders al langer voor waarschuwen: er is op steeds meer plekken geen ruimte voor nieuwe aansluitingen. Hoogspanningsnetbeheerder Tennet zei vorige week nog dat het probleem van netcongestie nu ook vaker de woningbouw gaat raken, met name in de provincies Flevoland, Utrecht en Gelderland. Tot nu toe stonden vooral grote bedrijven en instellingen op een jarenlange wachtlijst.

De vier nieuwe huizen aan de Zandlaan in Hillegom zijn als losse projecten gebouwd. De bewoner sprak met zijn projectontwikkelaar af dat hij zelf de aansluiting zou regelen. In juni 2024 deed hij de aanvraag bij Liander. In eerste instantie voor een bouwaansluiting voor het einde van dat jaar, en meteen ook voor een definitieve aansluiting per half maart 2025. De normale aansluittermijn die op dat moment gold was 18 weken, maar in de bevestigingsbrief die de bewoner van Liander kreeg werd vermeld dat uitvoering van de aanvraag „mogelijk langer duurt” vanwege onvoldoende capaciteit.

Daarna heeft de bewoner maanden niets van Liander vernomen, vertelt hij aan de telefoon. Hij wil niet met zijn naam in NRC omwille van de privacy van zijn gezin (zijn naam is wel bij de redactie bekend). In oktober is de bewoner bij Liander gaan informeren. Hij kreeg toen te horen dat hij enkele weken voordat de uitvoerder ermee aan de slag zou gaan bericht zou krijgen. Daarna hoorde hij weer lange tijd niets, de bouwer had inmiddels zelf stroom geregeld. Toen de bewoner informeerde naar zijn vaste aansluiting kreeg hij weer te horen dat er vertraging was. Pas in april 2025 – het huis was inmiddels klaar – werd hem duidelijk dat het nog jaren zou gaan duren. Hij hoorde dit niet van Liander, maar van zijn buren.

Als Liander hem eerder had laten weten dat het pas in 2027 zou gaan lukken, dan had hij de bouw uitgesteld, stelt hij. In zijn ogen is hij ofwel in 2024 niet goed geïnformeerd dat er geen plek was en dat die er ook niet op korte termijn zou komen, ofwel zijn aanvraag en aansluiting zijn vergeten en inmiddels is er geen plek meer.

Het gezin hoeft niet bij kaarslicht te leven. De bewoner heeft een tijdelijke oplossing gevonden – hij laat in het midden wat die oplossing is. Het licht doet het, net als de keuken en de warmtepomp. De zonnepanelen zijn wel uitgeschakeld en ze moeten opletten met wat ze wanneer aanzetten, vertelt hij. Het valt hem mee, hij woont er fijn. Maar de oplossing die ze nu hebben is niet houdbaar. Zeker met vier woningen niet, dus als de situatie blijft bestaan moet hij op zoek naar een alternatief.

Een dieselgenerator stinkt en is duur

Een aggregaat ligt dan voor de hand, een losstaande elektriciteitsgenerator die op diesel werkt. Zo’n ding stinkt en geeft lawaai. Een dure oplossing is het ook, er komen huurkosten en kosten voor diesel bij kijken. Als een aansluiting echt niet mogelijk is, wil de bewoner dat Liander dit vergoedt.

De situatie is „onverkwikkelijk”, vindt ook de rechter. Maar de krapte op het stroomnet raakt velen. Als de bewoner in het gelijk gesteld zou worden, en dus voorrang zou krijgen, dan leidt dat tot extra wachttijd voor anderen en dat weegt de rechter mee. Dat de bewoner vindt dat Liander hem slecht heeft geïnformeerd over wanneer hij aangesloten kan worden, doet daar voor de rechter niet aan af. Wel had de rechter het beter gevonden als de bewoner van Liander eerder een schriftelijke indicatie van het tijdspad had gekregen. Ook een vergoeding voor een aggregaat is niet toegewezen.

De advocaat van de bewoner, Dolf van Gaalen, zegt in een eerste reactie teleurgesteld te zijn in het vonnis. Hij mist onder meer een duidelijke onderbouwing over „het treuzelen en het niet goed inlichten”. Er zijn geen stukken ingebracht die inzicht geven in hoe de planning tot stand is gekomen. Ook vindt hij dat de rechter een aantal feiten ten gunste van Liander te gemakkelijk heeft aangenomen. Hij zal het vonnis nog verder bestuderen en sluit niet uit verder te gaan procederen.

„Deze zaak laat pijnlijk zien wat de gevolgen zijn van netcongestie en de daarmee gepaard gaande lange wachttijden”, reageert een woordvoerder van Liander. „De grote krapte maakt het belangrijker dat er goed en helder gecommuniceerd wordt. Die verantwoordelijkheid hebben wij, en daar werken we aan.”