Noor gaat naar de holistische sportschool voor een ‘zandloperfiguur’

Steven Dubois lachte vermoeid naar de camera. De Canadese shorttracker kwam net van het ijs; om zijn nek hing de medaille waar hij om had gestreden. De beelden van de race waren al veelvuldig afgespeeld, met half geschreeuwde toelichting van commentator Joris van den Berg. De start van een van de Nederlandse deelnemers was „niet perfect” geweest, had die geoordeeld. „Dubois”, klonk de stem van Van den Berg nu kalm. „Negenentwintig. Op z’n oude dag, zeggen we met veel respect, is hij de gouden man van de 500 meter.”

Thuis op de bank probeerde een negenentwintigjarige kijker deze opmerking van zich af te laten glijden. Sport heeft nooit wonderen gedaan voor mijn eigenwaarde. Wanneer ik me toch aan NPO1 waag, dat nu hele dagen in het teken staat van de Olympische Winterspelen, zie ik sporters die zich sneller voortbewegen dan me menselijk lijkt, in strakke schaatspakken die hun afgetrainde lichamen nauw omsluiten. Commentatoren strooien met termen en cijfers die voor een leek geen betekenis hebben, maar vaak genoeg is de onderliggende boodschap wel helder: het had nóg beter gekund.

Die competitiedrang en het streven naar perfectie levert de verhalen op die sport voor andere kijkers juist aantrekkelijk maken. Heroïsche verhalen, over hoe je grootse dingen kunt bereiken en de allerbeste versie van jezelf kunt worden als je er maar hard genoeg voor werkt. Dat is ook ongeveer de toon die wordt aangeslagen in Sterk (Human), een documentairereeks waarin verschillende bezoekers van de sportschool worden gevolgd. Een poëtische voice-over legt uit dat je kijkt naar „een stoere story over legends in lycra”.

De gevolgde sporters hebben ieder een eigen fitnessdoel: Yolanda traint ’s nachts in een uitgestorven gym om zich uiteindelijk zelfverzekerd genoeg te voelen voor een bikini, veteranen Fred en Mitchel hebben PTSS en vinden het heilzaam om samen te sporten, Giovannie werkt toe naar de ultieme blokjesbuik. Hun beweegredenen komen in grote lijnen wel overeen. Ze willen zich zelfverzekerd voelen in hun eigen lichaam.

Voor sommigen van hen lijkt sport daar inderdaad bij te helpen, maar dat geldt niet voor iedereen. De jonge Noor is ervan overtuigd dat ze pas gelukkig zal zijn wanneer haar lichaam lijkt op die van de ultradunne meisjes die ze langs ziet komen op sociale media. Noor wil „een zandloperfiguur”, zegt ze zelf, en daar traint ze voor in speciale hittecabines in een holistische sportschool in Den Haag. Woensdagavond was te zien hoe ze in gesprek ging met een coach van deze sportschool. Noor toonde haar een paar van de foto’s waarmee haar feed volstond. De kijker kon ze ook zien: vrouwen met ’thigh gaps’ en knokige ledematen en holle ogen, die je uitleggen hoeveel je moet bewegen en hoe weinig je moet eten om er net zo uit te zien als zij. Ik kreeg er kippenvel van.

Uit skilift gevallen

Van de coach moest Noor eens proberen haar doelen te verzetten. Waar werd ze allemaal blij van? Van borrelen, zei Noor. Van dingen doen met vrienden. „Van paarden.” Ga daar dan eens filmpjes van kijken, raadde de coach haar aan. Dan zou haar algoritme haar weer andere dingen laten zien: dingen waar je veel gelukkiger van wordt.

En ik had op dat moment heel graag Noor door het scherm getrokken en haar telefoon gewoon uit het raam gegooid. Ik zou Winter vol liefde voor haar hebben aangezet, waarin Claudia ging skiën met haar twee mannen. Eentje viel uit de skilift, plat in de sneeuw, en bleef daar even verslagen liggen. Zo menselijk en charmant in al zijn onvolmaaktheid. Iets aantrekkelijkers had hij niet kunnen doen.