‘Charmante’ compromismaker uit Utrecht krijgt als staatssecretaris zware financiële dossiers in Den Haag

1 dag geleden 2

Hij wilde sekswerk zonder vergunningsplicht mogelijk maken en omschreef zichzelf tegenover vakblad Binnenlands Bestuur als calvinist. Datzelfde blad riep Eelco Eerenberg (41) als wethouder van Utrecht uit tot Beste Jonge Lokale Bestuurder: in 2016 én 2022. Nu is hij aankomend staatssecretaris van Financiën in het kabinet-Jetten.

„Ik ben niet bezig met een grote carrièreplanning”, zei Eerenberg toen hij die prijs in ontvangst nam. Dat klinkt geloofwaardig, want de benoeming tot staatssecretaris was niet bepaald voorzien. Eerder deze week trok Nathalie van Berkel zich terug als kandidaat-staatssecretaris, nadat was gebleken dat ze had gerommeld met haar cv.

Deze vrijdag wordt Eerenberg verwacht bij formateur Rob Jetten voor de laatste ‘wasstraat’: een AIVD-screening, een integriteitscheck, een inwerkprogramma en het zogeheten Blauwe Boek, de handleiding voor bewindspersonen. Maandag prijkt hij, naar alle verwachting, met het nieuwe kabinet op het bordes van Paleis Huis ten Bosch.

Domtoren

Eerenberg studeerde technische informatica aan de Universiteit Twente. Zijn politieke loopbaan begon in Enschede, toen hij in 2006 een D66-raadslid ging ondersteunen. In 2010 werd hij zelf raadslid, gevolgd door een wethouderschap, met onder meer Financiën in de portefeuille. Sinds 2018 is hij wethouder in Utrecht, verantwoordelijk voor onder meer volksgezondheid, onderwijs en ruimtelijke ordening, ook de restauratie van de Domtoren moest hij in goede banen leiden.

Volgens de jury van Binnenlands Bestuur dankt Eerenberg de onderscheiding aan „de snelheid waarmee hij geschilpunten uit dossiers haalt en partijen bij elkaar brengt”. Evenals aan de prettige manier van communiceren. Beide kunnen van pas komen in een minderheidskabinet, dat voor steun afhankelijk is van de oppositie.

Eelco fietst door superpittige dossiers heen
met een grapje of een charmante opmerking

In Utrecht kwam die stijl vooral tot uiting op dossiers met grote tegenstellingen. Mahaar Fattal, raadslid voor GroenLinks, noemt Eerenberg een „realpolitiker en […] niet iemand die zich vastbijt in principes”.

Dat bleek volgens haar onder meer bij het gebied Rijnenburg, waar GroenLinks het landschap wilde behouden en D66 vooral woningen wilde bouwen én bij het sekswerkbeleid. „Beide superpittige dossiers waar iedereen het fundamenteel over oneens is. Eelco fietst daar toch doorheen, met een grapje of een charmante opmerking.”

Luchtigheid

Die aanpak werkte volgens Fattal zowel in het raadsdebat als achter de schermen. „Iedereen voelt zich gehoord en gezien, terwijl hij eigenlijk niets concreets heeft beloofd.” In Rijnenburg leidde dat tot een compromis: woningbouw – grotendeels betaalbaar – gecombineerd met vergroening en ruimte voor windmolens – dat laatste was vooral voor GroenLinks belangrijk.

Als staatssecretaris van Financiën wacht Eerenberg een zwaar pakket, met de vastgelopen hervorming van de vermogensbelasting, het bredere belastingstelsel en de hardnekkige capaciteitsproblemen bij de fiscus.

Die dossiers zal hij vermoedelijk met dezelfde luchtigheid benaderen, denkt Fattal. Maar juist dat kan schuren, waarschuwt ze: „Soms kan het de indruk wekken dat hij iets niet zo serieus neemt. Dat helpt niet altijd.”