‘Als Andrew iets verkeerds heeft gedaan, moet hij bestraft worden’

De politie arresteert niet voor niets een prins, toch? „Dan moet er iets van waarheid in het verhaal zitten.” De Britse Sharon Selley, in een dikke grijze winterjas, ziet zichzelf als monarchist, maar ze vindt het een goede zaak dat voormalig prins Andrew donderdag is gearresteerd. „Als hij iets verkeerds heeft gedaan, moet hij bestraft worden. Zoals iedereen, zoals de eerste de beste hier op straat.”

Tussen de plukjes buitenlandse toeristen bij Buckingham Palace in de Britse hoofdstad Londen is het zoeken naar Britten die ook een kijkje bij het paleis komen nemen. En die zeggen geen van allen ‘voormalig prins Andrew’, ook al zijn hem vorig jaar al zijn titels ontnomen en heet hij nu Andrew Mountbatten-Windsor. Op straat is hij nog gewoon prins.

Selley komt uit Plymouth, aan de zuidwestkust van Engeland, en ze wandelt met haar dochter langs Buckingham Palace. Ze kwamen er langs op weg naar Victoria Station voor de bus naar huis. „Natuurlijk is dit ook schadelijk voor de rest van de koninklijke familie”, zegt Selley. Ze was toch al geen fan van koning Charles. „Hij had zijn beurt moeten overslaan en William had koning moeten worden. Geef de jongere generatie een kans.”

Huiszoekingen

Donderdag gebeurde iets ongekends in de geschiedenis van het Britse koninklijk huis. De politie arresteerde Mountbatten-Windsor, de jongere broer van koning Charles, ’s morgens in één van de huizen van de koning op een landgoed in Sandringham, waar de koninklijke familie traditiegetrouw elk jaar Kerst viert. De politie voerde huiszoekingen uit in Sandringham en in Windsor, waar Mountbatten-Windsor tot een paar weken geleden nog woonde. Sinds koning Charles I is zoiets niet meer voorgekomen – hij werd na zijn arrestatie geëxecuteerd vanwege hoogverraad, in 1649.

Mountbatten-Windsor wordt verdacht van wangedrag in een openbaar ambt. In zijn tijd als handelsafgevaardigde voor het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken zou hij gevoelige informatie hebben gedeeld met de Amerikaanse zedendelinquent Jeffrey Epstein. Er zijn e-mailwisselingen tussen de twee terug te vinden in de verzameling documenten die het Amerikaanse ministerie van Justitie begin deze maand vrijgaf rond Epstein. Mountbatten-Windsor was gezant tussen 2001 en 2011, en stuurde in elk geval in 2010 en 2011 informatie door aan Epstein, over zijn reizen in Zuidoost-Azië en over investeringsmogelijkheden in Afghanistan.

Mountbatten-Windsor is ook al jaren in opspraak doordat de Amerikaanse Virginia Giuffre hem beschuldigde van seksueel misbruik. Zij was één van de eerste vrouwen die zich uitsprak tegen de Amerikaanse investeerder. Via Epstein was ze ook met voormalig prins Andrew in contact gekomen. Volgens Giuffre – ze pleegde vorig jaar zelfmoord – vond het misbruik door Andrew meermaals plaats, in Londen, in New York en op een privé-eiland van Epstein in het Caraïbisch gebied. In 2022 troffen zij en Andrew een schikking. Naar verluidt leende koningin Elizabeth, die toen nog leefde, minstens 7 miljoen pond (8,1 miljoen euro) aan haar zoon voor die schikking en ook Charles zou hebben meebetaald, ongeveer 1,5 miljoen pond.

Lees ook

Voormalige Britse prins Andrew gearresteerd op verdenking van wangedrag in openbaar ambt

Eind januari kwam, jaren na de verklaringen van Giuffre, een tweede vrouw naar buiten die verklaart dat ze in 2010 naar Londen werd overgevlogen voor seks met de voormalige prins. Haar advocaat vertelde aan de BBC dat ze na een nacht met Mountbatten-Windsor zelfs een rondleiding op Buckingham Palace had gekregen.

Begin deze week kwam hier nog bij dat de Britse politie onderzoek doet naar de privévluchten van Epstein naar Londense luchthavens met zijn vliegtuig, bijgenaamd de Lolita Express. Tientallen keren kwam Epstein – of in elk geval zijn vliegtuig – naar het Verenigd Koninkrijk, ook nog nadat hij in 2008 was veroordeeld voor het werven van een minderjarige voor prostitutie. Passagiers van zulke privévliegtuigen komen in het VK niet langs de standaard controles op een vliegveld, dus de politie doet nu onderzoek naar de passagiersgegevens van die vluchten.

Voormalig prins Andrew, hier op een foto uit 2022, rond het overlijden van zijn moeder, koningin Elizabeth.

Foto Petr David Josek/AP

Afstand nemen van Andrew

„Wie weet komt nu alles samen en komt het tot ontploffing”, zegt Kate Fussell uit Devon. Ze is met haar zus Sarah een dagje in Londen, vanavond gaan ze naar de Royal Albert Hall voor een voorstelling. Het verbaast haar vooral dat na de bekendmaking van de Epstein-documenten nog maar weinig arrestaties zijn verricht: „Het misbruik, de mensenhandel… We lezen er elke dag over en er verandert niks.” Ze doelt op een tweede grote zaak die in het VK rond het netwerk van Epstein speelt, die van oud-ambassadeur in de VS en Labour-politicus Peter Mandelson. Ook hij zou gevoelige informatie hebben doorgespeeld aan Epstein, in zijn tijd als minister in 2009 en 2010. En ook naar Mandelson is een strafrechtelijk onderzoek bezig, al is hij nog niet gearresteerd.

Koningin Elizabeth kan hier nog niet de helft van geweten hebben

Koning Charles en kroonprins William nemen beide al langer afstand van hun broer en oom. Na de publicatie van de recentste lading Epstein-bestanden werd Mountbatten-Windsor versneld uit zijn huis in Windsor gezet.

Deze donderdag zei Charles in een verklaring dat hij „met grote bezorgdheid” kennis had genomen van het nieuws over zijn broer. Maar heeft het koningshuis Mountbatten-Windsor niet te lang de hand boven het hoofd gehouden, door bijvoorbeeld mee te betalen aan zijn schikking? Kate Fussell vindt van niet. „Koningin Elizabeth kan hier nog niet de helft van geweten hebben. Daar geloof ik niks van.”

Lees ook

De Britse premier Starmer wordt geraakt in de roemloze neergang van Peter Mandelson