Waarom olifanten zo goed kunnen voelen met hun slurf

Wie aan snorharen denkt, ziet algauw knaagdieren of katten voor zich. Maar veel méér dieren hebben ze onder andere voor sociale interactie of om de omgeving mee af te tasten. Ook voor biologen kunnen die fijne haartjes soms interessant zijn: zo blijken ijsberen op afstand te herkennen aan hun unieke snorharenpatroon.

Maar de ultieme snorharenkampioen is de Aziatische olifant; wel duizend haren komen er voor op één slurf. Ze kunnen ze niet bewegen en eenmaal uitgevallen snorharen groeien niet terug. Duitse wetenschappers beschrijven nu in Science wat ze er wél mee kunnen: heel nauwkeurig tasten.

Eerst analyseerden de onderzoekers de precieze vorm, porositeit en materiaalstijfheid van de haren. Wat dat laatste betreft blijken olifantensnorharen veel minder uniform dan rattensnorharen en eerder te vergelijken met kattensnorharen: aan de basis zijn ze heel stijf, aan het uiteinde heel flexibel. Daarmee zijn ze uitstekend geschikt om de omgeving mee af te tasten.

De microstructuur van de olifantensnorharen lijkt op die van horens: poreus aan de onderkant, dicht aan de bovenkant. Dat maakt ze stevig. En dan is er ook nog de opvallend ovale vorm van de haren, waardoor ze makkelijker meebuigen met de slurf en beter contact kunnen maken met objecten of oppervlakten die ze willen bevoelen. Snorharen van knaagdieren en katten zijn veel ronder in dwarsdoorsnede.

Met die informatie hopen de onderzoekers te kunnen bijdragen aan de ontwikkelingen van geavanceerde kunstsnorharen voor bijvoorbeeld robots, die daarmee ook de omgeving kunnen aftasten.