Met een gouden aflossing verlossen de Nederlandse shorttrackmannen zich van een trauma. ‘De cirkel is nu rond’

Het kon ook eigenlijk niet anders eindigen dan dat het deed vrijdagavond. In het Forum Milano, de olympische shorttrackarena van deze Spelen, ging de afgelopen weken zoveel goed voor de Nederlandse ploeg, dat een nieuw succes bijna niet meer verraste.

Weer was het een spectaculaire avond vol verrassingen, zeker op de 1.500 meter voor vrouwen, waar de een na de andere favoriet onderuit ging. Weer stonden er schaatsers in het oranje in de finale, weer kwam er eentje van hen als eerste over de streep, en weer vormde zich een oranje erehaag op de boarding om het feest met de hele Nederlandse equipe te vieren.

Maar vergeet niet dat de olympische titel voor de mannenploeg op de aflossing opnieuw een unicum was in de Nederlandse sportgeschiedenis. Er kwam deze week voor het eerst een gouden medaille op de 500 meter, voor het eerst een Nederlandse man die olympisch kampioen shorttrack werd (op de 1.000 én 1.500 meter), voor het eerst drie Nederlandse schaatsers die samen in een olympische finale stonden (op de 500 meter).

Op vijf van de negen shorttrackdisciplines won Nederland goud. „En er is geen afstand geweest waarin we niet het gevoel hebben gehad dat we hadden kunnen winnen”, zei bondscoach Niels Kerstholt afgelopen woensdag, op een van de weinige avonden dat Nederland géén goud won (maar wel zilver en brons).

Lees ook

De shorttrackspelen: hoe Nederland in Milaan domineerde op de kleine ijsbaan

Vervloekt onderdeel

Toch is het goud voor de Nederlandse shorttrackmannen ook weer een apart verhaal. Dit was de medaille die bondscoach Niels Kerstholt stiekem het liefst wilde. „Met de mannenrelay hebben we al járen het idee dat we het kunnen, maar elke keer lukte het maar niet”, zei de bondscoach eerder deze week.

Kerstholt werd zelf wereldkampioen op deze discipline in 2014, en ging met hetzelfde team (Sjinkie Knegt, Freek van der Wart, Daan Breeuwsma en hij) ook als favoriet naar de Spelen van Sochi. Maar daar vervloog de kans op een medaille al in de eerste bocht van de finale toen Freek van der Wart onderuit werd geschaatst.

Sindsdien werd de Nederlandse mannen in 2017 en 2021 nogmaals wereldkampioen, maar de olympische finale werd niet meer gehaald; in 2018 werd de ploeg in de halve finale gediskwalificeerd, in 2022 liet Itzhak de Laat zich in de slotronde verrassen: met 0,002 seconden verschil lag Nederland eruit.

„Er heerste wel een beetje een soort vloek op dit onderdeel”, zei De Laat na de halve finale, toen het eindelijk weer was gelukt om de finale te halen. De opluchting straalde van hem af. „Dit was voor mij persoonlijk de meest beladen wedstrijd en de grootste horde van mijn carrière, ik heb nog nooit zoveel spanning gevoeld. Het was echt now or never.”

Kerstholt durfde na de halve finale alvast vooruit te kijken. „Als het nu gebeurt, dan voelt-ie toch ook een klein beetje van Sjinkie, Freek, Daan en mij. Dan gaan we het ook zeker samen vieren.”

‘Magiër met gebruiksaanwijzing’

Het was dankzij een inhaalactie van, wie anders, Jens van ’t Wout waardoor Nederland acht ronden voor het eind op kop kwam, maar hij kreeg een geweldige duw van Teun Boer, waardoor hij de benodigde snelheid kon ontwikkelen. Daarna hielden de Nederlanders – met ook Friso Emons en Melle van ’t Wout – de deur vakkundig dicht voor de achtervolgende Zuid-Koreanen en Italianen. Jens van ’t Wout was de afmaker en kon onbedreigd naar een nieuwe olympische titel – zijn derde – glijden; hij stak al ruim voor de finish zijn handen in de lucht.

Langs de kant leek Kerstholt even zijn verstand te verliezen, zo dol van vreugde sprong hij op de opgeblazen boarding, dat hij bijna het ijs opstuiterde. Niet lang daarna proostten de mannen met hun gouden medailles op het podium en begon het gehos met de hele ploeg.

„Toen Teun op kop zat en Jens voor de laatste keer een goede duw gaf, had ik eigenlijk stiekem het gevoel dat deze wel moest lukken”, zei Emons na afloop. Boer zei dat hij alleen maar van binnen aan het bidden was op een goede afloop. „Ik zette Jens gewoon perfect af, dan is hij niet meer bij te houden. Dan is het alleen nog een kwestie van niet vallen, en hij bleef staan.”

Het was de perfecte race, beaamde de bondscoach, die met een gouden medaille om zijn nek kwam aanlopen – geleend van zijn grootste gouddelver Jens van ’t Wout. „Bij de relay ben je als team nooit foutloos, maar je moet er zo min mogelijk maken. En deze race kwam wel heel dichtbij.”

Kerstholt noemde zijn kopman Van ‘t Wout een „magiër met een handleiding”, nadat hij met drie gouden medailles en een bronzen deze Spelen afsloot. „Je moet hem er soms bijhouden, anders kan hij helemaal uitzoomen. Maar dan zie je hem zo nu en dan op een training dingen proberen, gekke dingen doen, en dan sta ik in het midden gewoon te lachen, want hij zit magie te oefenen.”

Van ’t Wout realiseerde zich dat hij zijn jeugdidool Victor Ahn had geëvenaard, de shorttracker die eerst voor Zuid-Korea in Turijn (2006) en daarna als Rus in Sochi (2014) driemaal goud en een keer brons op een Spelen won. „Ik keek vroeger altijd naar hem op, ik heb zijn filmpjes duizenden keren gezien. En nu heb ik hem gematcht, dat is echt te gek.”

Verlost van jarenoud trauma

Al snel ging het daarna weer over het team, het favoriete gespreksonderwerp van alle shorttrackers deze week. „Dit is een kroon op een hele lange aflossingsnalatenschap van Nederland. We werden wereldkampioen, wonnen Europese titels, maar op de Spelen ging het telkens mis”, zei De Laat. „Het is echt een droom dat het nu eindelijk is gelukt.”

De mannen met het goud in hun handen droegen hun olympische titel op aan hun trainingsgenoten uit de nationale selectie die er niet waren. De Laat: „Shorttrack lijkt een hele individuele sport, maar het trainen kun je niet alleen doen. We kunnen niet zonder elkaar.”

Daarom wilde Kerstholt zó graag deze winnen. Niet alleen omdat hij daarmee zichzelf verloste van een jarenoud trauma, maar ook omdat Nederland deze olympische titel nog niet had en het resultaat is geweest van een lange, lange weg die verschillende generaties shorttrackers samen hadden afgelegd.

„Voor mij is de cirkel rond”, zei de bondscoach. „We hebben al die jaren met het hele team gewerkt om beter te worden, om de mannen op het podium te krijgen. En nu zijn we verreweg het beste shorttrackland van de wereld. Dit is niet alleen kers op de taart van deze Spelen, maar voor de hele aanloop hier naartoe.”