Gaat Lagarde eerder weg als ECB-baas om Macron nog stem te geven in haar opvolging? Dat riekt naar politieke bemoeienis

Een opmerkelijk bericht in de Financial Times vanochtend. Op basis van slechts één enkele bron (wel eentje die „bekend is met haar denkwijze”) meldt de Britse zakenkrant dat ECB-president Christine Lagarde vervroegd zal aftreden. In plaats van haar termijn uit te zitten bij de Europese Centrale Bank (die formeel loopt tot oktober 2027), zou Lagarde vóór de Franse presidentsverkiezingen van april 2027 al op willen stappen.

Althans, willen… Misschien heeft de Franse president Emmanuel Macron haar wel gesuggereerd dat te doen. Hij wil namelijk heel graag nog zelf kunnen meebeslissen over haar opvolger. De FT schrijft het zo: „Volgens een bron die op de hoogte is van haar denkwijze, wil Lagarde de aftredende Franse president Emmanuel Macron en de Duitse bondskanselier Friedrich Merz in staat stellen een nieuwe leider te vinden voor een van de belangrijkste instellingen van de EU.” Frankrijk en Duitsland – de grootste economieën in de eurozone – hebben samen vaak een beslissende stem in belangrijke Europese benoemingen, zoals de president van de ECB.

Vooruitlopend op Franse verkiezingen

Het besluit van staat niet op zichzelf. Eerder deze maand al maakte de Franse centrale bankgouverneur François Villeroy de Galhau – die net als alle centralebankiers van de eurolanden zitting heeft in de Raad van Bestuur van de ECB – bekend dat hij vervroegd zal aftreden. Hij vertrekt in juni, 18 maanden voor het einde van zijn ambtstermijn. Dat voedt de speculatie dat Macron ook in eigen land nog een ‘eigen’ centrale bankpresident wil benoemen voordat hij weg moet als president. Macron zit in zijn tweede termijn, een derde is niet mogelijk.

Macron wil zo een aantal belangrijke posten veilig stellen omdat de kans bestaat dat bij de presidentsverkiezingen Marine Le Pen, leider van de extreemrechtse en zeer eurosceptische Rassemblement National, er met de winst vandoor gaat. Zij staat consistent hoger in de peilingen dan haar politieke tegenstanders. Het is overigens nog onduidelijk of Le Pen zelf mee mag doen aan de presidentsverkiezingen: zij is voorlopig uitgesloten van deelname wegens een corruptieveroordeling, maar is daartegen in beroep gegaan. Mocht zij uitgesloten blijven van deelname, dan schuift ze haar protegé Jordan Bardella naar voren.

De manoeuvres in het Élysée mogen politiek gezien verklaarbaar zijn, ze schurken wel erg dicht aan tegen een aantasting van de onafhankelijkheid van de centrale bank. Macron uit dan geen openlijke kritiek op de centrale bankiers of vervolgt ze, zoals Donald Trump in de Verenigde Staten doet, maar het geschuif met termijnen maakt wel duidelijk dat de politieke machtsvragen het hier winnen van de monetaire onafhankelijkheid. Lagarde en ook Villeroy de Galhau wekken niet de suggestie dat ze onder druk opstappen, maar dat ze allebei vervroegd weggaan (als het FT-bericht klopt), lijkt meer dan toeval.

Een vervroegde exit van Lagarde bij de ECB zet druk op de opvolging. Tot nu toe werden de voormalige Spaanse centrale bankpresident Pablo Hernández de Cos en zijn Nederlandse tegenhanger Klaas Knot gezien als de belangrijkste kandidaten voor het presidentschap van de centrale bank in Frankfurt. Maar ook het Duitse ECB-directielid Isabel Schnabel heeft aangegeven geïnteresseerd te zijn in de functie, en volgens de FT zou ook Bundesbank-president Joachim Nagel zijn vinger hebben opgestoken.

Of Knot, die vorige zomer aftrad als president van De Nederlandsche Bank, een kans maakt is onduidelijk. Een slecht voorteken zou kunnen zijn dat Frank Elderson juist dinsdag is herbenoemd in het zeskoppig dagelijks bestuur (de directie) van de ECB. Twee Nederlanders in dat bestuur lijkt onwaarschijnlijk, hoewel er geen regels zijn die dat verbieden.

Liveblog Economieblog

Einde van naam Aegon is in zicht