Deze vijf voedingspatronen kunnen je leven verlengen, zelfs als je slechte genen hebt

Voedingspatronen met veel plantaardige producten kunnen je leven met drie jaar verlengen. Dat geldt zelfs voor mensen die genetisch voorbestemd zijn om een korter leven te hebben.

In een onderzoek onder meer dan 100.000 mensen zijn vijf diëten in verband gebracht met een langere levensduur, ongeacht genetische risicofactoren.

‘Als je een lang leven wilt leiden, is het zeker de moeite waard om over te gaan op een gezonder voedingspatroon’, zegt voedingsonderzoeker Clare Collins van de Universiteit van Newcastle in Australië, die niet bij het onderzoek betrokken was. ‘En het goede nieuws is dat het niet helemaal perfect hoeft te zijn.’

LEES OOK

'We hopen de totale controle over weefsels te krijgen'

Patricia Dankers maakt kunstmatige materialen die in het lichaam geplaatst kunnen worden en het herstel van weefsels en organen ondersteunen.

Groenten en fruit

Gezondheidsonderzoeker Yanling Lv van de Huazhong-universiteit in China en haar collega’s onderzochten het verband tussen voeding en een lang leven. Daarvoor analyseerden ze gegevens van 103.000 deelnemers aan het UK Biobank-project, een grootschalig langetermijnonderzoek naar genetica en gezondheid.

De deelnemers werden beoordeeld op basis van hoe nauwkeurig ze zich hielden aan vijf bekende gezonde voedingspatronen: een mediterraan dieet, plantaardig eten, een DASH-dieet (dieetmaatregelen om hypertensie te stoppen), een DRRD-dieet (om het risico op diabetes te verminderen) en het AHEI-dieet (alternatieve index voor gezond eten). Deze vijf diëten verschillen wel wat, maar wat ze allemaal aanbevelen is ‘een hoge inname en een grote verscheidenheid aan groenten en fruit, volkorenproducten en magere eiwitbronnen – met name vegetarische eiwitten’, zegt Collins. Daarnaast raden ze aan om suikerhoudende dranken en ultrabewerkt voedsel te vermijden.

De proefpersonen werden tien jaar lang gevolgd. In die tijd overleden ongeveer 4300 van hen. Lv en haar collega’s ontdekten dat de deelnemers met eetgewoonten die aansloten bij een of meer van de vijf gezonde voedingspatronen, minder kans hadden om te overlijden. Dat gold zelfs na correctie voor factoren als hun bewegingsniveau en rookgedrag.

Niet perfect

De onderzoekers berekenden dat een 45-jarige in de top vijf van gezonde eters – die zich strikt houden aan een van de gezonde diëten – naar verwachting anderhalf tot drie jaar langer zal leven dan een van de vijf ongezondste eters. Belangrijk is dat de top 20 procent van de gezondste eters in het onderzoek goede voedingsscores hadden, maar geen perfecte. ‘Dit is positief. Het toont aan dat je je niet altijd voorbeeldig hoeft te gedragen om te profiteren’, zegt Collins.

Uit het onderzoek bleek ook dat mensen met ongezonde genen toch minder kans hadden om te overlijden als ze goed aten. Dit toont aan dat ‘zelfs met ongunstige genen, voeding een groot verschil kan maken’, aldus Collins.

Vezels en vitamines

De reden dat deze diëten leiden tot een langer leven, is waarschijnlijk dat ze allemaal gericht zijn op het eten van grote hoeveelheden en een grote verscheidenheid aan planten. Die bevatten vezels, vitamines, mineralen en zogeheten fytonutriënten, zegt Collins. Vezels verbeteren het functioneren van je immuunsysteem, omdat er bij het verteren ervan in de darmen ontstekingsremmende korteketenvetzuren vrijkomen. Vitaminen en mineralen zijn nodig voor het uitvoeren van basale lichaamsfuncties. En fytonutriënten zijn bioactieve stoffen in planten die deze functies kunnen versterken. ‘Fytonutriënten spelen bijvoorbeeld een actieve rol bij het verbeteren van de insulinegevoeligheid en het tegengaan van kanker’, zegt Collins.

Het onderzoek wees uit dat een hoge vezelinname het sterkst verband hield met een langere levensduur. Een hoge inname van dranken met suiker scoorde daarop het slechts. Overmatige suikerconsumptie kan leiden tot diabetes type 2 en andere stofwisselingsaandoeningen. Dat kan de levensduur verkorten, stelt het onderzoeksteam.

Voedingsdagboek

Een kanttekening is dat het onderzoek zich baseerde op de herinneringen van de deelnemers aan wat ze de afgelopen dag hadden gegeten. En er werd maar naar twee afzonderlijke dagen gevraagd, zegt gezondheidswetenschapper Luigi Fontana van de Universiteit van Sydney in Australië. ‘Een meerdaags voedingsdagboek kan een beter beeld geven van patronen op langere termijn’, zegt hij.

Een andere beperking was dat het een observationeel onderzoek was en geen interventieonderzoek, zegt Fontana. Met andere woorden, onderzoekers vroegen mensen niet actief om gezonder te eten om te zien of ze daardoor langer zouden leven. Desalniettemin komen de bevindingen overeen met andere onderzoeken die deze vijf voedingspatronen in verband brengen met een lager risico op ziekte en een langer leven, zegt hij.