Bij Pilates for Her zijn de lessen zonder mannen, en soms met koranteksten

Mannen mogen niet binnenkomen, staat op de deur van de vestigingen van Pilates for Her in Amsterdam en Den Haag. Camera’s zijn ook niet welkom, dus een esthetische foto op je Instagram plaatsen gaat niet. De pilatesstudio’s afficheren zich ook als ‘hijabvriendelijk’: vrouwen kunnen dragen wat ze willen, zonder oordelen, en kunnen hun hoofddoek afdoen zonder dat een man ze ziet.

Pilates for Her is opgericht door ondernemer Dicle Adrianna Amara Kutlubay (31). Zij bekeerde zich een kleine twee jaar geleden tot de islam en merkte toen dat ze zich tijdens haar pilateslessen niet helemaal comfortabel voelde. Ja, er zijn vooral vrouwen bij zo’n les, maar ook mannen kunnen meedoen. Bij bepaalde houdingen tijdens de les was ze meer bezig met die mannen, dan met de oefeningen. Ze wilde een pilatesstudio openen waar alleen vrouwen zouden zijn.

Kutlubay vertelt haar verhaal in haar studio in Amsterdam (hoge spiegels, warm licht en veel roze), zittend op een van de acht reformerapparaten die daar staan. Dat zijn bewegende platforms waarop vrouwen tijdens de lessen oefeningen doen. Met de veren die erop zitten kunnen vrouwen de gewichten zelf aanpassen. Pilates is een uitdagende work-out, een les duurt 45 minuten.

Haar bekering veranderde alles voor haar, vertelt ze. In een periode waarin ze niet lekker in haar vel zat werd ze zo geraakt door een koranvers dat ze kreeg doorgestuurd, dat ze naar de moskee ging om met de imam te praten. Ze bidt nu vijf keer per dag. De islam leerde haar om van zichzelf te houden. „Ik had ineens door dat ik dat niet deed. Ik at niet goed, sliep niet goed en sportte niet goed.”

Eerder werkte Kutlubay in de muziekindustrie als zangcoach. Tijdens haar studie aan het Conservatorium in Amsterdam en Den Haag ontwikkelde ze een eigen lesmethode, ze had ontdekt dat sporten kan bijdragen aan beter zingen. Ze coachte bekende en minder bekende Nederlandse artiesten. Haar laatste grote klus was de begeleiding van Claude, tijdens het Songfestival vorig jaar. Na haar bekering wilde ze doorgaan met haar werk, maar al gauw bleek dat ze die twee werelden niet zo makkelijk kon verenigen. „Stond ik in een club mijn gebed te doen en zag ik om me heen allemaal drankflessen. Of ik kon me niet focussen omdat de muziek te hard stond.”

In de studio is een kleine ruimte waar mensen kunnen bidden of mediteren. Er zijn ook speciale lessen met anasheed, islamitische muziek. Zo’n les wordt afgesloten met koranteksten. „Soms belanden mensen per ongeluk in zo’n les”, lacht Kutlubay. „Dan komen ze op zaterdag en zijn ze nog brak van de vrijdagavond. En dan zeggen ze soms: ik kwam helemaal tot rust, dus ik ben er volgende week weer.”

Haar Amsterdamse studio is gevestigd in het chique stadsdeel Zuid. „Ik wilde twee werelden combineren, van moslims en niet-moslims.” Dat levert interessante gesprekken op, ziet ze. „Bijvoorbeeld als een wat oudere vrouw voor het eerst een vrouw ziet die haar hoofddoek afdoet.”

Dat vindt ze ook belangrijk omdat ze voor haar bekering niks met de islam te maken wilde hebben. „Daar ging ik later over nadenken. Waarom was ik zo? Ik had nog nooit een gesprek met een islamitische vrouw gevoerd.” Op foto’s in de studio en op sociale media is bewust gekozen voor een diverse mix: een vrouw met een hoofddoek naast een vrouw in een korte crop top.

Op hun hoede

Onderzoeker Agnes Elling van het Mulier Instituut, dat onderzoek doet naar sport, beleid en samenleving, ziet dat plekken waar alleen vrouwen kunnen sporten al een tijdje in opkomst zijn, vooral in de Randstad. Onder meer vechtsportscholen en fitnesscentra hebben vaak speciale uren waarin alleen vrouwen welkom zijn. „Vroeger was het heel normaal dat vrouwen aparte uren hadden om te sporten, daarna werd het gezamenlijk.”

Women-only gyms zijn onder meer in opkomst omdat vrouwen met een islamitische achtergrond liever alleen met andere vrouwen sporten. Maar ze trekken ook vrouwen zonder die achtergrond. Elling: „De sfeer is anders, vrouwen hebben niet de hele tijd het gevoel dat ze op hun hoede moeten zijn. Je gaat naar de gym om even een uurtje voor jezelf te hebben, maar we weten ook dat er veel seksuele intimidatie is.”

De 24-jarige Emeni Nefzi heeft vrij snel na de opening van Pilates for Her in Den Haag een abonnement afgesloten, vertelt ze. Dat er alleen vrouwen komen, was „honderd procent” een reden om te komen, zegt Nefzi. „Ik zit ook op een gemengde gym. Ik denk dat veel vrouwen zich comfortabeler voelen in een vrouwenomgeving. We zijn toch onbewust bezig met hoe we eruitzien als er ook mannen rondlopen.”

Nefzi draagt geen hoofddoek, maar dat wil ze wel gaan doen. Ze kleedt zich nu „modest”, vertelt ze. „Als ik naar de gym ga, is alles oversized. Een legging met een lang oversized shirt, je ziet geen vormen.” In de pilatesstudio trekt ze haar „leuke pakjes” aan. „De strakke leggings en topjes doe ik dan wel aan. En dat voelt fijn.”

Ook in Den Haag is Pilates for Her gevestigd op een A-locatie, in het centrum. Nefzi: „Je zou een hijab-friendly pilatesstudio eerder in de Schilderswijk of Moerwijk verwachten. Nu krijg je heel ander publiek dan je verwacht en dat is supermooi. Mensen zijn heel nieuwsgierig wat er achter die roze gevel gebeurt.”

Foto Zara Nor